Hayratlarımız

🏛️ Hayratlarımız

Durak Köyü’nde geçmişten günümüze yaptırılan çeşme, sarnıç, kuyu ve diğer hayır eserleri köyümüzün ortak hafızasını oluşturmaktadır.

Bu sayfa, atalarımızın geride bıraktığı hayratları gelecek nesillere aktarmak amacıyla hazırlanmıştır.

💧 Hayrat Listesi

💧 Adıgüzel Atalay
Çeşme • Dörtyol

💧 Ahmet Ekici
Çeşme • Domuzölendere

💧 Ali Adıgüzel
Sarnıç • Çırtık

💧 Ali Adıgüzel
Çeşme • Gevenni

💧 Ali Arıkan
Çeşme • Yıkıkkavak

💧 Ali Özceylan – Durmuş Bircan
Çeşme • İrzalan

💧 Çekiç Hasan Koçak
Kuyu • Topraklık

💧 Dilsizin Bekir
Miyar • Gavursuyu

💧 Durmuş Güzel
Çeşme • Tabane

💧 Efe Mustafa Güllü
Çeşme • Yenioluk

💧 Göğ Ali Çukurbağ
Sarnıç • Eski Mezar

💧 Göğüş Hasan
Çeşme • Körkuyu

💧 Gök Hasan – Hasan Durmuş
Çeşme • Sıtmaoluğu

💧 Hacı Akçay
Çeşme • Lelebucağı

💧 Hacı Akçay
Çeşme • Pisecinin Miyar

💧 Hacı Akçay – Ali Arıkan
Çeşme • Hacının Saklan Taş

💧 Hacı Hasan Koçak
Sarnıç • Dikmendibi

💧 Hacı Hasan Koçak
Sarnıç • Köprünün Düz

💧 Hacı Mehmet
Çeşme • Öte Mahalle

💧 Hacı Nebi
Çeşme • Narap

💧 Hacı Ömer Akkanat
Çeşme • Cingenler Boğazı

💧 Hacı Ömer Akkanat
Çeşme • Cücümen

💧 Hacı Ömer Akkanat
Kuyu • Cücümen

💧 Hacı Ömer Akkanat
Çeşme • Dülbettaşı

💧 Hacı Ömer Akkanat
Çeşme • Yazılı

💧 Hacı Sadettin Alıcıgüzel
Çeşme • Köprünün Düz

💧 Halil Akkanat
Çeşme • Circıroluk

💧 Hami Okur – H. Ömer Akkanat
Çeşme • Mecek

💧 Hanise Akçay – Mehmet Arıkan
Çeşme • Kocaerik

💧 Hasan Hoca
Pınar • Cücümen

💧 Hasan Hoca Alıcıgüzel
Çeşme • Rizebeli

💧 Hatıp Hasan Durmuş
Çeşme

💧 Hatıpın Kuyusu
Kuyu • Eski Bağlar

💧 Hüseyin Güneş
Sarnıç • Cingenler Boğazı

💧 İbrahim Akteke
Çeşme • İnöğü

💧 İlk Yerleşen Atalarımız
Çeşme • Cami

💧 İlk Yerleşen Atalarımız
Çeşme • Yukarıoluk

💧 İsmail Alıcıgüzel
Çeşme • Yıkıkkavak

💧 İzzet Taşdelen
Çeşme • İnöğü

💧 İzzet Taşdelen
Çeşme • Salır

💧 Kamil Taşdelen
Çeşme • İnöğü

💧 Kel Hüseyin Gürbüz
Çeşme • Çukuryurt

💧 Kiriş Ebe
Sarnıç • Kürebeleni

💧 Küçük Ali Arıcı
Çeşme • Gözet

💧 Mahalleliler
Çeşme • Harman Mahallesi

💧 Mehmet Adıgüzel
Çeşme • Dülbettaşı

💧 Mehmet Akteke
Çeşme • Kürebeleni

💧 Mehmet Ballı
Çeşme • Eski Mezar İçi

💧 Mehmet Ballı
Çeşme • Kızın Mezarı

💧 Mehmet Dursun – Hanife Dursun
Çeşme • Gevenni

💧 Mehmet Güneş
Kuyu • Karakaramık

💧 Mehmet Güneş
Çeşme • Yıkıkkavak

💧 Mehmet Taşdelen
Sarnıç • Lelebucağı

💧 Mındık Hüseyin
Sarnıç • Domuz Tepesi

💧 Mustafa Akkanat
Çeşme • Bağdere

💧 Mustafa Akkanat – Mehmet Arıcı
Çeşme • Govalca

💧 Mustafa Alıcıoğlu
Çeşme • Lelebucağı

💧 Mustafa Balcı
Çeşme • Kürebeleni

💧 Mustafa Evci
Çeşme • Çırtık

💧 Mustafa Evci
Çeşme • Devrendardı

💧 Mustafa Evci
Çeşme • Tabane

💧 Mustafa Özçelik
Çeşme • Çayırkuyu

💧 Nadire Evci
Çeşme • Kızılcagedik

💧 Necati Evci
Çeşme • Düşşam

💧 Ömer Alıcıgüzel
Çeşme • Ebenin Sarnıcı

💧 Ramazan Evci
Çeşme • Düşşam

💧 Salih Koçak
Çeşme • Gevenni

💧 Şaban Özceylan
Çeşme

💧 Veysel Güllü
Sarnıç • Devrendardı

💧 Yusuf Evci
Çeşme • Hesenin Dar

💧 Yusuf Evci
Sarnıç • Yıkıkkavak

💧 Yusuf Sarıcan
Kuyu

💧 Yusuf Sarıcan
Sarnıç • Kurucalan

💧 Ziya Akçay
Çeşme • Gevenni

📖 Hayrat Hikâyeleri

Bu Çeşme atalarımızın yaptığı ilk çeşmedir. Köyümüzün girişi burasıdır Hanlarda buradadır. İlk yerleşim de hemen üst tarafındaki kayalıkların dibidir. Köyün malları akşam üzeri mutlaka buradan geçer, bu nedenle onların sulanması sağlanmış olur, diğer yandan Han’a gelen yolcular ve hayvanlarının da su ihtiyacı karşılanması düşünülmüştür.

Çeşmenin yapılışı Han çeşmesi ile paralellik gösteriyor bu çeşmede önceden söylediğimiz gibi ilk yerleşim yeri olan kayanın dibine yapıldığına göre Han çeşmesi Han ve yolcularla hayvanlarına hizmet için yapıldıysa, buda ev içinde kullanılacak su için yapılmış olmalıdır.

Cami Çeşmesi ile birlikte yapıldığı sanılıyor. Bu çeşmenin bulunduğu yer hem yolların kavuştuğu hemde köyün mallarının uğrak yerindedir. Tüm Çeşme ve su kaynaklarının yapıldığı yerler ya hayvanlarını sulamak için veya yolcuların yararlanması için düşünülerek yapılmıştır.

Bu Çeşme Han çeşmesinin avgunundan ayrılarak Hacı Mehmet tarafından yaptırılmıştır. Suyun yetersizliği öne sürülerek önceden bu çeşmenin yapılmasına engel olunmak istemiş ancak Hacı Mehmet Çil İhtiyarın damadı olunca kimse itiraz edememiştir.

Nüfus gittikçe artıyor yerleşim dağınıklaşıyordu, su kaynakları bölüşüldükçe azalıyordu, yeni su kaynaklarına ihtiyaç vardı fakat yeni su kaynakları bulunamıyor veya yapılamıyordu.

Çeşmenin yapıcısı Göğüşoğlu Hasan’dır. Çeşme ilk kez bugünkü yerinin tam karşısındaki kayanın dibindeydi. Kışları donduğu için bugünkü yerine alındı. Bu Çeşme köyün mallarının akşam sabah geçtiği yolun üzerindedir. Su kaynağını erenlerden alır. Kış aylarında çeşmenin suyu ılık akar, bu nedenle birçok kimse mallarını sulamak için buraya gelir.

Köyümüzün bulunduğu yer yedi belin ortasındadır. Bu nedenle adı durak konmuştur, su hayratlarıda yolların kesiştiği yerlere yapılmıştır. Yeni Oluk Çeşmesi bulunduğu yer tombak Hasan’a aitti. Burada bir Pınar vardı yolcular burada dinlenir hayvanlarını sularlardı, fakat çoğu kez çevredeki ekinlere zarar veriyorlardı. Bu zararlardan bıkan tarla sahibi pınarın çevresini yıktı ve kullanılmaz hale getirdi. 1920 yılında çeşmeler ihya edilirken Göğüşoğlu Hacı Nebi 50 sarı lira vererek bugünkü çeşmeyi yaptırdı.

İlk kez kimin yaptığı bilinmiyor. Seydişehir yolu üzerindedir köyün hayvanlarının sulanması için bir çörteng ile akıtılmaya başlanmıştır daha sonra Hacı Ömer Akkanat ile Halil Akkanat çeşmenin havutlarını yaparak hayır yapmışlardır.

Circir oluğun hemen altındaki vadidedir. Bu suyun kaynağıda erenlerden sızan sulardan meydana gelmektedir. İlk kez Gök Hasan bu suyun önüne bir çörteng koyarak suyun akmasını sağladı, daha sonra Hatıp Hasan Durmuş suyun önüne bir havuz yaparak hem bahçe yaptı hemde herkesin yararlanmasına bıraktı. Son olarak köy suyuna katıldı Hacı Ömer Akkanat da Hasan Durmuş’tan izin alarak bu suyu köyün suyuna kattı.

Göbette oğlu Mustafa suyu bir çörtengle akıttı sonradan su köy çeşmesinin avgununa katıldı. Bu suyun katılmasıyla köyde boğaz hastalıkları guatr hastalığı çoğaldı. Suyun tadı kaçtı köy suyundan çıkarılarak olduğu yere bir çeşme yapıldı. Hicri 1336 yılında köy sularının onarımı sırasında Hacı Mehmet Dursun eşi Hanife adına bu çeşmeyi yaptırarak hayrat bıraktı.

Çeşme bugünkü yerinden 150 m. daha kuzey batıda ve yolun üzerindeydi. Buradan yol geçerken çeşmeyi kullanmaz hale getirdiler. Bu çeşmenin ilk kurucusu belli değildir. 1978 yılında Hatip Hasan Durmuş ile Kürtoğlu Durmuş Güzel ortaklaşa bu çeşmeyi bugünkü yerine taşıdı ve düzenlediler.

Eskiden buraya Ecir’in çeşmesi denirdi çünkü ilk kez akıtan odur bu çeşmeyi. Çeşme bakımsızlıktan battal hale gelince Kucur Ali Arıkan kızı İsmail Özceylan eşi Havva gerekli düzenlemeleri yaptırarak hayrat bıraktı.

Bu çeşmeyi ilk kez kimin yaptığı bilinmiyor burası köyün yaylası olduğu için suyun kaynağı eskiden beri biliniyordu. Burayı yayla yapmada suyun burada oluşunun etkisi yabana atılamaz yine Hacı Ömer Akkanat bu çeşmenin de çevresini düzenledi, yakınlarındaki suları buraya akıtarak çeşme yaptı.

Bu çeşme Hacı Sadettin Alıcıgüzel tarafından çırak yakasındaki suların toplanarak buraya akıtılmasıyla çeşme meydana getirilip hayır bırakıldı.

Dikmen mevkisinin doğusundaki dağın yamaçlarındaki sular toplanarak şoseye kadar indirilip çeşme yapıldı. Bu çeşme İzzet Taşdelen ve Ömer Arıkan tarafından ortaklaşa yaptırıldı.

H. Hasan Hoca Alıcıgüzel belin tepesine bu çeşmeyi yaptırıp hayır bıraktı. Sonradan torunu Ömer Alıcıgüzel çeşmenin onarımını yaptı.

Bu çeşmenin avgunlarını ilk kez Alanya’dan gelen Rum ustalar yapmış. Bu nedenle bu adı almıştır. Daha sonra Ahmet Ali Evci tarafından onarıldı ve geliştirildi.

Tabane yolu üzerindedir eski bağiçi yöresi.

İlk kez kimin yaptığı bilinmiyor ancak Dilsiz’in Bekir onararak daha iyi hale getirdi.

Mecek Yolu üzerindedir.

İlk kez sarnıç halindeydi suyun bol olduğu bahar aylarında ayağından akardı, yaz ortalarında su azalınca akmazdı. İsmail Alıcıgüzel yine ebesi adına bu sarnıcı çeşme haline getirdi(Ebenin Sarnıç Şerifhanım Ebe kastediliyor, Hacı Nebi eşi). Son zamanlarda Ömer Alıcıgüzel Havuzlar ekleyerek su depo edilmesini sağladı.

Burasını kimin yaptırdığı bilinmiyor Tarlanın sahibi olan H.Hasan Hoca hem bu kuyuyu islah ederek hayır bıraktı, hemde tarlasını sulamada kullandı. Bu kuyuda küçük balıklara rastlanmaktadır. Balıklar sonradan atılmadığına göre bu suyun Beyşehir Gölü ile bağlantısı olabileceği düşünülmektedir.

H. Mehmet Arıkan ve baldızı Hanise Akçay tarafından hayır yapıldı. Köyümüzde akarsu bulunmadığı için sarnıçlar kuyular pınarlar çeşme haline getirelerek ihtiyaç karşılanmaya çalışılmıştır. Bu nedenle çok su hayırı yapan vardır.

📚 Kaynak

Durak Köyü
“Gelenek, Görenek ve Atasoyları”
Yazar:
Vehbi Durmuş
Derleyen:
Dilek Güllü